Phú Thọ – nơi có kinh đô Văn Lang trong buổi bình minh của các Vua Hùng dựng nước, trải qua bao biến cố của thời gian, thăng trầm của lịch sử, trên mảnh đất khí thiêng sông núi này còn lấp lánh một kho tàng truyền thuyết văn hóa dân gian, những trang sử thi hào hùng, hóa quyện lung linh sắc màu huyền thoại trong tâm hồn mỗi người dân Việt về ý thức dân tộc. Miền đất cội nguồn với không gian văn hóa Hùng Vương, cảnh sắc thiên nhiên, rừng cọ, đồi chè, sông Lô, sông Thao, ngã ba Hạc…là chất liệu phong phú, là nguồn cảm hứng cho các thế hệ cầm bút, cầm cọ trên quê hương và giới văn nghệ sĩ cả nước hướng về đất Tổ để sáng tạo những giá trị văn hóa tinh thần.
Chặng đường 50 năm Văn học nghệ thuật Phú thọ, với tôi đã có gần 30 năm công tác ở Hội. Tôi về Hội khi Hội mới thành lập được gần10 năm và có gần ba nhiệm kì đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hội từ năm 2000 đến hết 2013, Vì thế, tôi muốn chia ý kiến tham luận của mình làm 2 phần: Một là, khát quát chung trong 10 năm đầu thành lập Hội; Hai là, tham luận về lĩnh vực mỹ thuật, hoạt động mỹ thuật trong dòng chảy 50 năm của Văn học nghệ thuật Phú Thọ.
10 năm đầu thành lập Hội: Ngược dòng lịch sử, như chúng ta đã biết mùa thu năm 1947, Tổng Bí thư Trường Chinh trực tiếp giao nhiệm vụ cho đồng chí Tố Hữu lên Việt Bắc cùng với nhà văn Nguyễn Huy Tưởng, Nguyễn Đình Thi phụ trách công tác văn nghệ. Thời điểm này quân Pháp mở chiến dịch lớn tiến đánh các căn cứ kháng chiến nhằm vây bắt và cô lập các cơ quan đầu não của Đảng và Chính phủ ở Việt Bắc. Với lợi thế của một vùng đồi núi cây cối rậm rạp, Gia Điền (Hạ Hòa – Phú Thọ) được chọn đóng trụ sở của Hội Văn nghệ Việt Nam và trụ sở của Tạp chí Văn nghệ – cơ quan ngôn luận của Hội Văn nghệ Việt Nam do nhà thơ Tố Hữu làm Thư ký tòa soạn, cùng với Thế Lữ, Văn Cao, Nguyên Hồng và các cộng sự: Tô Ngọc Vân, Ngô Tất Tố, Nguyễn Đình Thi, Nam Cao, Kim Lân, Huy Cận, Hoài Thanh, Trần Văn Cẩn, Nguyễn Hữu Đang, Trần Huyền Trân, Như Phong, Chế Lan Viên, Tô Hoài, Xuân Diệu, Thép Mới, Lưu Hữu Phước, Nguyễn Huy Tưởng, Xuân Thủy, Nguyễn Xuân Khoát, Đỗ Nhuận….
Ở đây còn đóng trụ sở đầu tiên của Nhà xuất bản Văn nghệ do nhà văn Nguyễn Đình Thi làm Giám đốc. Trong hoàn cảnh kháng chiến thiếu thốn nhưng với nhiệt huyết của các văn nghệ sĩ, nhiều đầu sách được ra đời. Trong đó có những cuốn: “Những người ở lại” của Nguyễn Huy Tưởng, “Vượt lên bão táp” của Nam Cao, “Phố mới” của Kim Lân, “Dãy người” thơ của Nguyên Hồng, “Vỡ tỉnh” của Tô Hoài, “Nhận đường” tùy bút của Nguyễn Đình Thi, “Núi yên ngựa” của Ngô Tất Tố, “Văn Lỗ Tấn” của Phan Khôi dịch…
Nơi đây, Đại hội lần thứ nhất thành lập Hội Văn nghệ Việt Nam đã được tổ chức vào các ngày 23, 24, 25/7/1948 tại xã Yên Kỳ, có 80 văn nghệ sĩ cả nước về dự Đại hội. Số Tạp chí Văn nghệ đầu tiên đã được biên tập và phát hành ở Gia Điền. Tháng 3/1948, các số 2, 3, 4, 5 cũng được biên tập ở Gia Điền trong những tháng tiếp theo do nhà thơ Xuân Diệu đi in ở Báo Cứu quốc ở đồi Gò Bông cạnh xóm Gạo, xã Gia Điền. Nơi đây, nhiều tác phẩm nổi tiếng được ra đời như: “Du kích Sông Thao” của Đỗ Nhuận, “Trường ca Sông Lô” của Văn Cao, “Bầm ơi”, “Bà Bủ” của Tố Hữu… Vừa qua Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam, Báo Văn nghệ bằng kinh phí xã hội hóa đã đặt các nhà bia lưu niệm, cùng tổ chức các chuyến trở về nguồn rất ý nghĩa.
Đầu năm 1973, Mỹ buộc phải ký Hiệp định Paris rút toàn bộ quân đội Mỹ ra khỏi miền Nam. Hòa bình được lập lại ở miền Bắc. Phát huy truyền thống của miền đất Tổ cội nguồn, cái nôi của nền văn nghệ cách mạng, theo nguyện vọng của anh chị em sáng tác, tháng 11/1973 UBND tỉnh Vĩnh Phú đồng ý thành lập Ban Vận động thành lập Hội Văn nghệ tỉnh do ông Trần Quốc Phi – Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban, các ông Trần Gia Bằng – Trưởng Ty Văn hóa, ông Nguyễn Chí Vượng – Phó Ty Văn hóa làm Phó ban, ông Nguyễn Bùi Vợi – cán bộ Ty Văn hóa làm Ủy viên thư ký. Sau đó, bổ sung thêm nhạc sĩ Cao Khắc Thùy – Đoàn Văn công, nhà văn Nguyễn Hữu Nhàn – Phòng Văn hóa Việt Trì, họa sĩ Hoàng Hữu – Ty Văn hóa về… Ban Vận động hoạt động đầy nhiệt huyết… Không khí văn nghệ trong những ngày đầu rất sôi động, chiêu mộ anh em văn nghệ khá đông, các văn nghệ sỹ thời đầu này phải kể đến: Cao Khắc Thùy, Nguyễn Bùi Vợi, Vũ Đình Minh, Khánh Nguyên, Hữu Thỉnh, Trương Quang Lục, Nguyễn Hà, Phạm Khương, Ngô Quang Nam, Nguyễn Đình Ảnh, Nguyễn Hữu Nhàn, Nguyễn Thái Vận, Hoàng Hữu, Kim Dũng, Trần Dư, Hà Phạm Phú, Hà Văn Thể, Phạm Đăng Chẩm, Nguyễn Hinh Anh, Tạ Minh Châu, Nguyễn Thị Mai, Khánh Hoài, Nguyễn Cảnh Tuấn, Phan Đinh…
Năm 1975, sau gần hai năm nỗ lực chuẩn bị, trong hai ngày (3-4/3/1975) tại Hội trường Ngoại vụ UBND tỉnh, Đại hội thành lập Hội Văn học Nghệ thuật Vĩnh Phú được tổ chức trang trọng, với sự có mặt của 46 hội viên. Đại hội đã bầu nhà viết kịch Trần Quốc Phi – Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiêm Chủ tịch Hội. Đến tháng 4/1978 nhà viết kịch Nguyễn Chí Vượng được bầu làm Chủ tịch Hội. Trong dịp diễn ra Đại hội, Hội Vĩnh Phú đã đón nhiều đại biểu, các văn nghệ sĩ tên tuổi ở Trung ương, các tỉnh, thành phố trong cả nước về dự. Ngoài những tên tuổi như: Xuân Diệu, Huy Cận, Anh Thơ, Hoàng Trung Thông, Bảo Định Giang, Trần Nhật Lam, Trinh Đường, Bằng Việt, Vũ Quần Phương, Nguyễn Xuân Khoát, Phan Kế An… đặc biệt còn có các văn nghệ sĩ ở Sài Gòn, Thừa Thiên Huế tập kết ra Bắc như: Trương Quốc Khánh, Lê Duy Hạnh, Hoàng Phủ Ngọc Tường, Tô Nhuận Vỹ, Trần Công Tấn, Võ Quê đã đến dự, chia vui và chúc mừng sự ra đời của Hội. Trong những ngày Đại hội, tin chiến thắng liên tiếp, dồn dập từ miền Nam bay ra trên các trang báo, trên Đài Tiếng nói Việt Nam. Những tấm pa-nô hoành tráng vẽ bản đồ Việt Nam, in dấu chấm son màu cờ giải phóng nổi lên trên khắp đô thị miền Nam là nguồn cảm hứng, khích lệ các văn nghệ sĩ sáng tác kịp thời, trong niềm tự hào dân tộc theo những bước chân “thần tốc” của các binh đoàn trong “Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử” tiến vào giải phóng Sài Gòn, thống nhất đất nước. Tờ Tạp chí “Sáng Tác Mới” của Hội – diễn đàn của giới văn nghệ sỹ Vĩnh Phú xuất bản số đầu tiên do họa sỹ Hoàng Hữu vẽ bìa và trình bày rất đẹp (mỗi quý ra 1 kỳ, rồi 2 tháng 1 kỳ), phụ bản in nhạc Cao Khắc Thùy. Các số tạp chí có sự góp mặt của các tác giả tên tuổi lúc đó như: truyện ngắn Sao Mai, Ngô Ngọc Bội, Nguyễn Hữu Nhàn, Hà Chí Tịch, Văn Chinh; thơ Nguyễn Bùi Vợi , Hoàng Hữu, Nguyễn Đình Ảnh, Vũ Đình Minh, Nguyễn Cảnh Tuấn, Hoàng Tá; minh họa Ngô Quang Nam, Nguyễn Đài, Nguyễn Thọ, Vương Chùy…
Đây là thời kỳ đầu đất nước hoàn toàn thống nhất, các tác phẩm văn học nghệ thuật ca ngợi niềm tự hào về thành quả thắng lợi của cách mạng, không khí hăng say lao động sản xuất, xây dựng cuộc sống mới tự do. Nhiều tác phẩm của các văn nghệ sỹ được ra mắt như: “Sông rừng”- tiểu thuyết của Sao Mai; tập truyện “Làng Gành” và “Dốc Nắng” của Nguyễn Hữu Nhàn; tập thơ “Quê xanh” của Nguyễn Bùi Vợi; “Truyền thuyết Hùng Vương”, “Thơ ca dân gian Phú Thọ” của nhà nghiên cứu Nguyễn Khắc Xương; “Trăng rừng”, “Hoa cỏ miền đồi” của nhà thơ Nguyễn Đình Ảnh; “Mùa lúa mùa trăng” của Kim Dũng; “Thềm phù sa” của Trần Dư; “Mùa hoa trẩu” thơ của Phạm Đăng Chẩm; “Khói ấm sau cây”, “Màu cây hình châu thổ” thơ của Hoàng Hữu; “Ngọn giáo búp đa” thơ của Ngô Văn Phú; “Gió đồng” thơ của Vũ Đình Minh; “Trận trung kết” truyện của nhà văn Khánh Hoài; “Gạch ra lò”, “Con tôi à”, “Nắn khung” (chèo) của nhà viết kịch Trịnh Hoài Đức; “Sức sống” (truyện thơ), “Phong tục lễ nghi thưởng thức” của Dương Văn Thâm; các tập nhạc “Bài ca chọn lọc” của Trương Quang Lục, “Tiếng hát sông Thao” của Cao Khắc Thùy, “Ánh đèn sáng trên cầu Việt Trì” của Hoàng Hà… Cùng với đó các bìa sách của họa sỹ Hoàng Hữu được trưng bày tại các triển lãm sách quốc tế, bài thơ “Hai nửa vầng trăng” được nhận giải Nhì cuộc thi thơ của tuần Báo Văn nghệ. Họa sĩ Ngô Quang Nam tổ chức triển lãm tranh cá nhân tại tỉnh…
Cuối năm 1983 Đại hội lần thứ II, họa sĩ Ngô Quang Nam – Trưởng Ty Văn hóa, kiêm Chủ tịch Hội, nhạc sĩ Cao Khắc Thùy làm Phó Chủ tịch Thường trực. Đây cũng là lúc tôi bắt đầu chuyển công tác từ Ty Văn hóa sang Hội, làm họa sĩ vẽ bìa và trình bày tạp chí. Giữa năm 1989 Đại hội lần thứ III, họa sĩ Ngô Quang Nam Trưởng Ty Văn hóa kiêm Chủ tịch Hội, nhà văn Sao Mai làm Phó Chủ tịch Thường trực Hội. Cuối năm 1989 họa sĩ Ngô Quang Nam chuyển công tác về Hà Nội. Thời kỳ này phong trào sáng tác của các hội viên được đẩy mạnh, nhiều tác phẩm của các văn nghệ sỹ tỉnh Phú Thọ được quảng bá, đạt nhiều giải thưởng ở Trung ương và địa phương như: “Bộ quần áo mới” của Ngô Ngọc Bội, tiểu thuyết “Bí mật một khu rừng” của Hoàng Bình Trọng, tập tuyện “Trận địa đồi sim” của Xuân Mai, tập truyện “Đá mưa” của Văn Chinh, Hoàng Quý với “Truyện cổ Mường Châu Phong”, “Đầm hoang” tiểu thuyết của Nguyễn Lê, “Băng ngũ hổ” tập truyện của Khánh Hoài, “Buồm mở cánh” thơ của Kim Dũng; “Gió đồng” thơ Vũ Đình Minh, nhà văn Nguyễn Hữu Nhàn xuất bản tiểu thuyết “Làng Cói Hạ” và có cuộc hội thảo tại Hà Nội giới thiệu về tiểu thuyết “Dốc nắng”; “Hoa học thầm” thơ của Hoàng Tá; “K’lau Slam” của Lâm Quí; “Viết cho em trong ngôi nhà chật” tập thơ Trần Quang Quí; “Giàn giáo – mùa cày” tập truyện của hai tác giả Nguyễn Uyển và Hà Chí Tịch;… Các nhà nghiên cứu văn hóa: Dương Huy Thiện với “Truyện cười Văn Lang”, “Hát Xoan, Hát Ghẹo”… Cao Khắc Thùy, Trịnh Hoài Đức thực tập sinh mới từ Hungari về, cùng với Nguyễn Kính Mời, Trương Quang Lục, Phạm Khương, Trịnh Hùng Khanh, Triệu Huyền Ngọc liên tục có các ca khúc, vở kịch, ca cảnh chèo phát trên Đài Tiếng nói Việt Nam, nhất là vào mỗi dịp Lễ hội Đền Hùng. kịp thời động viên, cổ vũ các tầng lớp nhân dân hăng hái thi đua lao động sản xuất xây dựng quê hương đất nước. Họa sỹ Ngô Quang Nam mới tu nghiệp Học viện Mỹ thuật Praha (Tiệp Khắc) đem nhiều tranh và sách về triển lãm tại tỉnh, thúc đẩy các hoạt động sáng tác mỹ thuật. Các họa sỹ Vương Chùy, Nguyễn Thọ nhận Huy chương Bạc cho tác phẩm “Giỗ Tổ Hùng Vương”; các tác phẩm “Giặc Mỹ” của Đặng Thị Khuê, “Trong lòng đất” của Trần Đình Ninh trưng bày tại Triển lãm Mỹ thuật toàn quốc 1980, các họa sĩ Nguyễn Đài, Lê Duy Ngoạn, Nguyễn Học, Nguyễn Lương, Trương Quốc Tâm,… nghệ sĩ nhiếp ảnh Phan Đinh, Vân Trang, Võ Huy Cát tham gia đạt nhiều giải thưởng tại các Triển lãm mỹ thuật, Nhiếp ảnh…
Giai đoạn này có sự góp mặt thêm của các tác giả trẻ Trần Quang Quí, Nguyễn Hưng Hải làm thơ và Nguyễn Tham Thiện Kế viết văn xuôi mới từ quân ngũ về, sau đó là Ngô Kim Đỉnh, Hải Thanh làm thơ. Mỹ thuật có Hoàng Gia Vinh, Nguyễn Lợi sau đó là Đỗ Ngọc Dũng, Quang Thái, Nguyễn Lưu, Văn Ngọc… Không khí văn chương nghệ thuật của Hội lúc bấy giờ rất sôi động. Hội thường đón các nhà văn, nhà thơ: Nguyễn Đình Thi, Tố Hữu, Cù Huy Cận, Nguyễn Tuân, Tô Hoài, Nguyễn Khải, dịch giả Thúy Toàn, các nhạc sỹ Văn Cao, Đỗ Nhuận, Hoàng Vân, Huy Du, Tân Huyền, các họa sĩ Phan Kế An, Dương Viên, Mai Văn Hiến, Nguyễn Quân, Hoàng Lập Ngôn, Lưu Công Nhân… ghé thăm, dự những sự kiện do Hội tổ chức…
Năm 1985, sau 10 năm thành lập Hội tỉnh Phú Thọ có quyết định trao tặng giải thưởng ùng
Hùng Vương và giải thưởng 5 năm về VHNT, phần thưởng cao quý nhất dành cho đội ngũ văn nghệ sỹ của tỉnh, nhằm động viên, cổ vũ đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo. Giải được xét tặng 5 năm một lần. Lần đầu tiên có các tác giả Hoàng Hữu, Ngô Quang Nam, Nguyễn Khắc Xương, Vương Chùy và Nguyễn Thọ được trao giải Hùng Vương, nhiều tác giả được trao giải thưởng 5 năm. (Điều đáng chú ý trong 5 tác giả được trao giải thưởng Hùng Vương lần đầu, đã có đến 4 họa sĩ).
Hoạt động mỹ thuật trong dòng chảy 50 năm VHNT Phú Thọ: Miền đất Phú Thọ – cái nôi của nền văn nghệ kháng chiến chống Pháp. Nói đến Mỹ thuật, không thể không nhắc đến từ xưởng họa lớn đầu tiên của nền Mỹ thuật Việt Nam do danh họa Tô Ngọc Vân trực tiếp phụ trách ở làng Xuân Áng, Hạ Hòa, Phú Thọ. Nơi có các cộng sự tên tuổi như: Trần Văn Cẩn, Dương Bích Liên, Nguyễn Sáng, Nguyễn Tư Nghiêm, Trần Đình Thọ, Phan Kế An, Mai Văn Hiến… Các họa sĩ đã vẽ nhiều tranh in ni to phục vụ tuyên truyền cho Việt Minh đánh Pháp, vẽ các mẫu huân, huy chương, giấy khen, mẫu tiền, mẫu tem phiếu… cho Chính phủ. Thời ấy các họa sĩ như Ngô Mạnh Lân, Lưu Công Nhân còn rất trẻ đang theo họa sĩ Bùi Trang Chước ở Ty Thông tin Tuyên truyền Phú Thọ kèm cặp vừa học, vừa làm, vẽ tranh cổ động, trang trí pa nô khẩu hiệu nhiều đến mức họa sĩ Bùi Trang Chước có biệt danh là Bùi Trang Trí. Hoạt động mỹ thuật thời kì đầu kháng chiến chống Pháp ở Phú Thọ rất sôi nổi. Phải chăng những điều này, như một sự khởi đầu tốt đẹp, cho các thế hệ họa sĩ Phú Thọ nối tiếp truyền thống đó để không ngừng đẩy mạnh hoạt động mỹ thuật của tỉnh nhà.
Lớp họa sĩ đầu tiên hoạt động nổi bật khi mới có Hội phải kể đến: Hoàng Hữu, Vương Chùy, Ngô Quang Nam, Nguyễn Thọ, Đặng Thị Khuê, Đào Phương, Trần Đình Ninh, Nguyễn Đài, Lê Duy Ngoạn, Trương Quốc Tâm, Nguyễn Lương, Nguyễn Học… Sau lễ trao giải Hùng Vương năm 1985, cùng với hoạt động của các chuyên ngành văn học nghệ thuật khác, hoạt động mỹ thuật ngày càng phát triển:
Kế tiếp các triển lãm cá nhân của các họa sĩ Ngô Quang Nam, Nguyễn Việt Thọ. Họa sỹ Đỗ Ngọc Dũng có tác phẩm “Hòa bình, sự sống – chống chiến tranh hạt nhân” được trưng bày và nhận tặng thưởng triển lãm quốc tế tại Liên Xô, Tiệp Khắc, “Bộ tranh khắc” được trưng bày triển lãm quốc tế các nghệ sĩ trẻ tại Phần Lan. Các tác phẩm “Thời gian”, “Nắng trung du” (tranh bột màu) của Quang Thái; “Làm đường, tranh sơn dầu của Nguyễn Lưu; “Thánh Gióng” (phù điêu) của Lê Duy Ngoạn; “Đấu vật”, “Quê hương” (tranh sơn dầu) của Đỗ Ngọc Dũng được trưng bày tại triển lãm mỹ thuật toàn quốc năm 1990. Tác phẩm ” Nốt nhạc đồng quê”, “Đốm trắng trên đồng”, “Một dáng chiều” (tranh sơn dầu) của Đỗ Ngọc Dũng đạt giải thưởng của UBTQ Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam và Hội Mỹ thuật Việt Nam, tác phẩm”Vùng cao”, “Đất nguồn” (tranh sơn khắc) của họa sỹ Hoàng Gia Vinh nhận giải tại Triển lãm khu vực. Họa sỹ Nguyễn Lương với tác phẩm “Tập làm bộ đội” (tượng gỗ) và họa sĩ Nguyễn Lợi với “Nắng trung du” (Sơn khắc) được giải thưởng của Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam. Thời điểm này họa sĩ Đỗ Ngọc Dũng tổ chức các triển lãm tranh cá nhân tại Hà Nội và Hải Phòng, có tác phẩm “Nét xưa” (Sơn dầu) được lưu giữ tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, “Những người như chân lý sinh ra” được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam…
Tiếp nối là các nữ họa sĩ Trần Lệ Thủy, Hà Bích Liễu, Đặng Phương Thảo, Cao Thị Vân… thường xuyên có tác phẩm tham dự triển lãm khu vực, được Hội Mỹ thuật nghiệm thu sáng tác. Trần Lệ Thủy có tác phẩm “Ông Ké cách mạng”, “Theo chân Bác” được giải của Ban Tuyên giáo Trung ương, có tác phẩm tại các kỳ triển lãm toàn quốc đề tài lực lượng vũ trang và chiến tranh cách mạng…các tác giả Đỗ Ngọc Dũng, Nguyễn Quang Hưng, Lương Công Tuyên, Tạ Quảng, Triệu Tiến Công là các họa sĩ, nhà điêu khắc thường có tác phẩm được trưng bày triển lãm Mỹ thuật toàn quốc, triển lãm đề tài lực lượng vũ trang và chiến tranh cách mạng… Mới đây một số tác phẩm như; “Góc chợ vùng cao những ngày phòng chống Covid-19” của Đỗ Ngọc Dũng; “Mùa Vàng” của Nguyễn Quang Hưng; “Cuộc chiến với đại dịch” của Lương Công Tuyên; “Ngõ”, “Em tôi”, “Thời gian” của Tạ Quảng…được nhận giải thưởng của Hội Mỹ thuật Việt Nam tại triển lãm khu vực. Tác phẩm “Huyền thoại Trạm Thản” của Nguyễn Quang Hưng được lưu giữ tại Bảo tàng Quân đội. Nhiều tác phẩm của Đỗ Ngọc Dũng được Bộ Văn hóa chọn trưng bày Triển lãm kỷ niệm 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, và 50 năm giải phóng miền Nam thống nhất đất nước… Họa sĩ Đặng Việt Linh tổ chức đến 04 cuộc triển lãm cá nhân tại Hà Nội, Tạ Quảng 02 cuộc, các họa sĩ Triệu Tiến Công, Nguyễn Quang Hưng, Nguyễn Đỗ Long, Cao Thị Vân, Nguyễn Văn Sơn tổ chức nhiều triển lãm nhóm tại Hà Nội… Bên cạch đó là các tác giả Nguyễn Thắng, Trần Trọng Thượng, Bá Đạo, Minh Chuyên, Bùi Văn An, Nguyễn Hiền, Đỗ Chung, Đỗ Anh Quảng, Hoàng Chiến, Lê Hương, Nguyễn Đình Ánh, Phạm Kiệm, Quản Chí Hoan, Nguyễn Hương Giang… cũng thường xuyên có tác phẩm tham gia các triển lãm khu vực, trong đó có một số tác phẩm được giới thiệu giải thưởng của Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam. Góp phần làm nên diện mạo của mỹ thuật Phú Thọ, số lượng tác phẩm của Phú Thọ tại các triển lãm khu vực hàng năm luôn ở tốp đầu (từ 20 – 26 tác phẩm trên tổng số hơn 40 hội viên chi hội), mặc dù việc lựa chọn tác phẩm triển lãm ngày càng khó. Bên cạnh đó nhiều tác phẩm được giải thưởng cao về chủ đề “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” của TW và của tỉnh; nhiều tranh cổ động của Bùi Văn An, Đỗ Anh Quang, Đỗ Chung, Bá Đạo, Minh Chuyên được giải thưởng tại các cuộc thi; hàng trăm bài viết, bìa sách, báo tết của Đỗ Ngọc Dũng được đăng tải. Nhiều chương trình tác giả – tác phẩm được giới thiệu nhiều trên các báo chí, truyền hình Trung ương, địa phương… Nhiều tác phẩm được nhà sưu tập trong và ngoài nước trả giá cao như các tác phẩm của: Trần Trọng Thượng, Đỗ Ngọc Dũng, Tạ Quảng, Đặng Việt Linh, Nguyễn Quang Hưng, Nguyễn Văn Sơn, Xuân Nguyện… giúp cho nhiều họa sĩ sống được bằng nghề.
Nói đến mỹ thuật Phú Thọ, cũng không thể không nhắc đến sự đóng góp nhiệt tình của Nhà sưu tập – hội viên Nguyễn Mạnh Phúc đã giúp Hội Phú Thọ phối hợp với các cơ quan như Sở Văn hóa,Thể thao và Du lịch, chủ trì phối hợp Khu Di tích lịch sử Đền Hùng tổ chức 02 Trại Sáng tác điêu khắc quốc tế (và 01 trại do Sở Ngoại vụ tổ chức bằng nguồn kinh phí xã hội hóa khi tôi làm Giám đốc), tạo ra hơn 60 tác phẩm điêu khắc đá, đã góp phần làm đẹp cho cảnh quan công viên Văn Lang và Khu Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng. Cùng với đó là 06 cuộc triển lãm mỹ thuật của các họa sĩ Phú Thọ với các họa sĩ Hàn Quốc, Nhật Bản tại Phú Thọ, Hà Nội, Yên Bái và tại Seoul – Hàn Quốc. Trong đó họa sĩ Đỗ Ngọc Dũng được giải xuất sắc tại Hàn Quốc năm 2021.
Đây có thể nói là giai đoạn mỹ thuật Phú Thọ tiên phong hơn hẳn các Hội bạn trong việc đẩy mạnh giao lưu hội nhập quốc tế, theo tinh thần Nghị quyết số 23 của Bộ Chính trị về Phát triển Văn học nghệ thuật, nhằm quảng bá văn hóa miền đất Tổ ra thế giới. Đồng thời từ năm 2000 đến 2012, Hội đã 03 lần đăng cai tổ chức Triển lãm mỹ thuật khu vực tại Phú Thọ…
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, chúng ta cũng thẳng thắn nhận ra những hạn chế như yếu kém như: những nắm gần đây chưa có tác phẩm đạt giải cao, nhất là tại Triển lãm Mỹ thuật toàn quốc, việc thâm nhập thực tế, bám sát hơi thở cuộc sống phản ánh tinh thần thời đại trong tác phẩm đối với một số hội viên còn rất hạn chế. Mặc dù nội dung này luôn được Hội Liên hiệp VHNT tỉnh quan tâm hàng năm. Bên cạnh đó còn một số hội viên ngủ dài trong nhiều năm không có tác phẩm. Nhưng cũng phải nói trong 06 năm gần đây Hội chỉ mới làm được 01 cuộc triển lãm mỹ thuật tại Đền Hùng, hoạt động triển lãm đối ngoại với Hàn Quốc chưa duy trì được, đề xuất của nhiều hội viên về tổ chức triển lãm mỹ thuật Phú Thọ tại Hà Nội chưa được Hội quan tâm, trong khi các tỉnh bạn làm rất sôi động… Hy vọng, trong thời gian tới cần có sự quan tâm đúng mức của Hội, mỗi họa sĩ hội viên cần cố gắng khắc phục những hạn chế, phát huy năng lực sở trường, đam mê sáng tạo, tao ra nhiều tác phẩm mỹ thuật thật sự ấn tượng, góp phần tô thắm vườn hoa VHNT đất Tổ thêm hương sắc.
Tổng kết 50 năm nền VHNT cách mạng sau giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 1975 – 2025, theo tinh thần chỉ đạo tại các văn bản của TW, của Tỉnh ủy. Cũng đúng là dịp Hội Liên hiệp VHNT Phú Thọ tròn 50 năm thành lập và phát triển, nửa thế kỉ đồng hành cùng đất nước. Hy vọng Hội ta biết khắc phục kịp thời những hạn chế, yếu kém, phát huy những thành quả đã đạt được của các thế hệ tiền nhiệm. Phát huy truyền thống quê hương đất Tổ – miền đất từng là cái nôi của nền văn nghệ cách mạng. Tiếp tục nắm bắt thời cơ, vận hội vượt qua mọi khó khăn, thích ứng với giai đoạn mới của cách mạng. Sáng tạo nhiều tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, đáp ứng nhu cầu của công chúng. Góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, bản sắc văn hóa miền đất Tổ, đồng hành cùng quê hương, đất nước tiến vào kỉ nguyên vươn mình của dân tộc./.
Đ.N.D
