Lúc đầu, ở xã Cao Phong (nay thuộc xã Sơn Đông, tỉnh Phú Thọ) người ta “kháo” nhau rằng lớp học của “cô giáo Đạm” (tên thật là Kiều Thị Ánh Thuyết) luôn đông bởi “cô giáo Đạm” không thu tiền học phí chứ không phải vì cô dạy giỏi. Nhưng rồi theo thời gian, chứng kiến những thành quả mà các thế hệ học sinh của cô thu được cộng với sự nhiệt huyết và đam mê, cô đã “thu hút” các em học sinh theo học ngày một thêm đông.
Ngôi nhà ba gian cấp 4 nằm khiêm tốn trong một ngõ sâu của thôn Ngọc Bật nhiều năm nay luôn rộn rã tiếng nói cười của trẻ nhỏ. Cứ tới thứ bảy, chủ nhật hằng tuần, các em học sinh lại đến nhà cô Kiều Thị Ánh Thuyết – người vẫn được dân làng và các em nhỏ gọi một cách thân thiết là “cô giáo Đạm” để được kèm cặp, phụ đạo thêm kiến thức. Vào kỳ nghỉ hè, ngày nào các em cũng đến lớp học. Không có phấn trắng, bảng đen; lớp học của cô Đạm chỉ có niềm đam mê, tâm huyết của cô giáo kém may mắn và những học trò cần mẫn, chăm chỉ học tập.
Sinh ra và lớn lên trong gia đình có 8 anh chị em, là con út nhưng Đạm không được may mắn như các anh chị cũng như bạn bè cùng trang lứa, phải mang hình hài không bình thường. Năm cô lên 10 tuổi thì cơ thể không phát triển thêm được nữa. Đến bây giờ, khi đã ngoài 30 tuổi, cô chỉ cao chưa đến 1m.
Thiệt thòi là vậy nhưng bù lại Đạm rất ham học. Vượt qua mặc cảm về bản thân, cô
quyết tâm theo đuổi việc học hành. Cô tâm sự: “Những năm tháng đi học, hằng ngày tôi phải đi bộ cả mấy cây số mới đến được trường. Đường thì xấu, người thì thấp bé, tôi đi ba bước mới bằng người ta đi một bước. Khó khăn, vất vả nhưng muốn được đi học thì phải cố gắng thôi!”. Mười hai năm học phổ thông, chưa bao giờ Đạm nghỉ học. Suốt 12 năm học Đạm đều là học sinh khá giỏi, được bạn bè, thầy cô quý mến. Cô từng đăng ký dự thi vào hai trường Đại học Luật và Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Sau cùng, cô quyết định theo học ngành Thư viện, Trường trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Vĩnh Phúc.
Vượt qua những khó khăn trong suốt quãng thời gian theo học với sự nỗ lực của bản thân, giúp đỡ của thầy cô, bạn bè và gia đình; năm 2005, Đạm tốt nghiệp với tấm bằng
giỏi trong tay, nhưng khi đem hồ sơ đi xin việc cô luôn bị từ chối bởi lí do ngoại hình. Cô bùi ngùi nhớ lại: “Gần một năm trời tôi đi xin việc ở khắp mọi nơi nhưng không ai nhận. Người ta không chê tôi học dốt mà chê hình thức của tôi “không ổn”, vừa lùn, vừa xấu thì làm gì được!”.
Không chấp nhận mình vô ích; cô xin phép bố mẹ cho mở lớp dạy thêm cho các em
trong thôn, trong xã tại nhà. “Thấy con quyết tâm, vả lại cũng có chút kiến thức nên vợ chồng tôi đồng ý cho em nó mở lớp dạy trẻ. Dù sao có tiếng trẻ con ê a học bài cũng vui cửa vui nhà!” – ông Kiều Quang Nho – bố Đạm chia sẻ.
Ban đầu lớp học chỉ có 7 học sinh là con cháu trong nhà, con của những gia đình nghèo, học lực kém lại nghịch ngợm được cha mẹ gửi đến nhờ cô dạy giúp. Thấy các cháu có tiến bộ, dần dần tiếng lành đồn xa, bà con bảo nhau đưa con đến gửi cô kèm cặp, phụ đạo cho con em họ. Những ngày mới mở, lớp thiếu thốn đủ mọi thứ. Chưa có tiền sắm bàn học, cô giáo kê hai tấm phản lớn giữa nhà để các em ngồi quanh đó học bài. Trời nóng, không có đủ quạt cô Đạm lại phải vừa dạy, vừa quạt cho các em. Sách giáo khoa, sách toán chủ yếu mượn của các anh chị khóa trên, còn sách nâng cao cô Đạm phải tự mình trang bị. Cô kể lại, thời gian đầu thương các em ham học mà thiếu thốn, cô đã nảy ra ý định vay tiền của Hội Phụ nữ để mua trang thiết bị cho lớp. Nhưng đúng lúc đó, có nhà hảo tâm ở Hưng Yên biết được hoàn cảnh của cô giáo Đạm với lớp học nên đã giúp đỡ 10 triệu đồng. Có được số tiền trong tay, cô mua bàn học, quạt và một số sách giáo khoa, sách nâng cao cho lớp học. Chưa từng được đào tạo qua nghiệp vụ sư phạm nên việc dạy học của “cô giáo” Đạm gặp nhiều khó khăn. Có những lúc nản lòng vì không tìm được phương pháp truyền đạt kiến thức cho học sinh, cô lại nhớ đến lời dạy của Bác Hồ:
“Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí ắt làm nên!”
Vì vậy mỗi khi rảnh rỗi cô lại tìm đọc các sách nghiệp vụ sư phạm, sách về tâm lý lứa tuổi học sinh để vừa ôn luyện kiến thức vừa học cách truyền đạt sao cho các em dễ hiểu.
Cô Đạm cho biết: “Các em đến đây học ở nhiều độ tuổi khác nhau, từ lớp 2 đến lớp 5, có em học khá, có em học kém… Bởi vậy, “giáo án” giảng dạy của tôi cũng phải thay đổi linh hoạt”. Mỗi buổi học, cô đi đến từng bàn giảng cho các em theo những cách riêng
phù hợp. Em nào học kém cô giảng lại bài trên lớp, em nào học khá, cô dạy làm thêm bài tập nâng cao. Vì thế, các em luôn coi cô Đạm gần gũi như người mẹ, người chị. Hiện nay, lớp học có hơn 20 em học sinh được cô kèm cặp; các em thường đến học vào thứ Bảy, Chủ nhật hằng tuần. Vào dịp nghỉ hè, sáng nào các em cũng đến học để cô bồi dưỡng thêm. “Các em học sinh đều rất ngoan ngoãn, nghiêm túc. Có những em ở trường nổi tiếng là nghịch ngợm, nhưng đến đây cũng chăm chỉ học hành. Các em thường đã theo học là theo đến ba, bốn năm liền, đến khi nào tôi không đủ kiến thức dạy nữa các em mới nghỉ.” – cô Đạm chia sẻ.
Không phụ công lao của cô, nhiều học sinh từ lực học trung bình vươn lên thành học sinh giỏi của trường và của huyện. Nhiều em thi đỗ vào các trường đại học. Tiếng thơm tỏa khắp làng rồi nhanh chóng lan rộng cả xã. Nhiều bậc phụ huynh đến xin cô Đạm
nhận con vào lớp. Chia sẻ với chúng tôi, chị Trần Thị Minh (mẹ học sinh Trần Thị Thu Hằng) cho biết: “Thấy cô mất nhiều công sức với các con, các phụ huynh đến xin nộp tiền học phí nhưng cô một mực từ chối không nhận tiền. Nhờ cô mà kết quả học tập của các con tôi tiến bộ trông thấy. Nhiều cháu từ học sinh yếu kém đã vươn lên trở thành học sinh tiên tiến, học sinh giỏi”.
Hiện tại, lớp học của cô Đạm đã được trang bị hơn 20 bộ bàn ghế do cha mẹ học sinh đóng góp. Lớp học có hơn 20 em thì một nửa là học sinh giỏi, các em còn lại đều là học sinh tiên tiến của trường. Lứa học sinh đầu tiên có em thi đỗ Đại học An ninh, có em đỗ Đại học Quốc gia.
Em Khổng Đức Cơ, học sinh của cô Đạm 4 năm liền tâm sự: “Bá Đạm truyền đạt rất dễ hiểu, dễ nhớ, gợi mở nhiều điều hay, giúp chúng em có hứng thú trong học tập. Ngày trước em là học sinh… đội sổ, nhờ được bá Đạm dạy mà bây giờ em đã tiến bộ hơn rất nhiều!”.
Đã qua tuổi thanh xuân nên cô Đạm không còn nghĩ đến việc xây dựng hạnh phúc gia đình. Bất cứ ai hỏi cô đều trả lời hạnh phúc của cô bây giờ là lũ trẻ và lớp học. Các em
học sinh cũng như con của cô vậy, đến học thì cô vui, khi về thì cô nhớ. Năm 2012, cô Đạm vinh dự được tham dự chương trình “Những tấm gương bình dị mà cao quý” ở Hà
Nội.
Mở lớp dạy thêm cho các em nhưng không thu bất cứ một đồng tiền nào của học sinh, với cô Đạm, được dạy học là niềm vui lớn. Cô chia sẻ: “Gia đình các em còn khó khăn, không có tiền đi học thêm nên tôi muốn góp một phần công sức nhỏ bé của mình để giúp đỡ các em. Cuộc sống của tôi đã quá thiệt thòi, hơn ai hết tôi rất thấu hiểu nỗi vất vả ấy. Chỉ hy vọng các em có nghị lực và lòng quyết tâm để vững bước trên những con đường vẫn còn rất nhiều chông gai trước mắt.”
Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã từng nói: “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”. Đã nhiều năm trôi qua, “cô giáo tí hon” Kiều Thị Ánh Thuyết – Cô giáo Đạm gắn bó với công việc dạy học – “trồng người”. Dù chẳng biên chế ở bất cứ
trường nào nhưng cô luôn là người giáo viên mẫu mực trong lòng các em học sinh. Nhờ đó mà căn nhà ba gian của gia đình cô suốt những năm qua đã trở thành một mái trường thứ hai, nuôi dưỡng và chắp cánh cho biết bao ước mơ con trẻ.
V.H
