NGÔ TOÀN THẮNG
Thị xã Anh hùng – điểm tựa niềm tin
(Trích Trường ca “Người làng Mè” – Nxb Thanh Niên, 2023)
Bảo vệ và xây dựng quê hương (1976 đến 1985)
Đuổi hết thù xa, thù gần lại tới
Xâm lấn cõi bờ hải đảo, biên cương
Người quê ta lại tiếp tục lên đường
Góp phần giữ gìn từng khoảng trời, tấc đất
Bài ca: “Chiến đấu vì Tự do, Độc lập”
Rạo rực ngân vang trên khắp chiến hào
Tiếng suối, tiếng chim rừng hoà tấu dâng trào
Những đôi mắt thơ ngây bỗng: “Mang hình viên đạn”
Những giọt lệ rơi trên đường lánh nạn
Như mệnh lệnh không lời… Trao cho những đoàn quân
Bằng “Chiến lược biển người” hòng đè nát mùa xuân
Lũ giặc rêu rao: “Dạy Việt Nam bài học”
Nhưng ngược lại chính kẻ thù ngu ngốc
Phải đọc những điều đã định ở sách trời:
Xâm phạm đất Rồng Tiên sẽ bị đánh tơi bời
“Nam Quốc sơn hà…” Kiên cường bất khuất
Dồn nét những đau thương, tủi hờn, hận uất
Thành khúc quân ca: Chiến thắng mọi kẻ thù
Những cánh đồng làng vẫn gặt hái bội thu
Tiếng máy vẫn reo vang, cánh diều vàng lộng gió
Dù biên thùy máu đang còn đổ
Tổ quốc vẫn rung ngân nhịp đập cuộc đời
“Vững tin nhé, biên cương hải đảo mến yêu ơi!
Đất mẹ dõi theo những người con dũng cảm” (1)
Chống lại kẻ thù đang rập rình xâm phạm
Giữ vững chủ quyền, lãnh thổ Tổ Tông trao
Nắng bừng lên trên những ngọn sóng trào
Mây phủ xuống bao cánh rừng trùng điệp…
Đất Tổ nâng những bàn chân bước tiếp
Và mở lòng che chở những sinh linh…
Những chiến binh đã dũng cảm hy sinh
Toả ánh hào quang rạng ngời: Trung hiếu
Trên đường đổi mới (1986 đến 2023)
Đường đã mở, ta kiên trì tìm hiểu:
“Đổi mới tư duy”, “Dân biết, dân bàn…”
Đứng trước biết bao bề bộn, khó khăn
Sau mấy cuộc chiến tranh, qua nhiều lần thiên tai, địch hoạ
Kiên quyết chọn con đường đi lên:
Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá
Dân giàu, nước mạnh
Xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
Thị xã quê ta cũng nhanh chóng chuyển mình…
Cùng cả loài người bước vào thiên niên kỷ mới
Mùa thu năm hai nghìn người quê ta phấn khởi
Đón danh hiệu: Anh hùng lực lượng vũ trang
Nơi Bác đã về thăm càng náo nức, rộn ràng(2)
Ai cũng tưởng như: Người còn đó, nở nụ cười khen ngợi…
Làng Mè cũng tự hào trong tưng bừng ngày hội
Đã góp sức cùng:
Kháng chiến trường kỳ, thắng lợi, thành công(3)
Trên mảnh đất mang truyền thống anh hùng
Không ngừng mọc lên: Những công trình vươn cao cùng những khu công nghiệp…
Những cây cầu vững vàng đã vươn mình nối nhịp
Những cung đường rộng dài bên thảm lúa và hoa…
Mùa hè năm hai ngàn không trăm lẻ ba
Toàn dân hân hoan vui mừng, hãnh diện:
Vừa tròn một trăm năm xây dựng và phát triển
Tự hào, buồn vui, sướng khổ đan xen
Thị xã ngày xưa, nay càng rộng dài thêm
Từ Hà Thạch ven bờ đê lộng gió
Đến những nương đồi Thanh Vinh, Phú Hộ
Cùng với Văn Lung, Hà Lộc, Thanh Minh
Ngoại thị – Vành đai xanh ngát hữu tình…
Phường Trường Thịnh dải đất xưa mỏng mảnh
Đã nhập vào xã phường thành bông hoa bốn cánh:
Thanh Vinh, Âu Cơ, Phong Châu, Hùng Vương (4)
Khi nắng xuân về trời đất toả hương
Nhịp sống mới càng tưng bừng, náo nhiệt
Càng tôn tạo danh lam, càng bảo tồn di tích
Văn hoá bao đời… Hào khí thiêng liêng
Cây si già ngàn năm nâng ngọn gió chao nghiêng
Đền Trù Mật khách viếng thăm tấp nập
Tiếng chuông chùa thong dong điểm nhịp
Bồng Lai, Khánh Long, Thiên Phúc (5), Thắng Sơn…
Bóng tháp nhà thờ trên sóng nước rập rờn
Kinh cầu nguyện âm vang ngày lễ Thánh
Đình, đền, miếu… cùng những cây di sản…
Đã được sửa sang, gìn giữ chu toàn
Hàng phượng vĩ soi mình trên bến Đá, bến Đoan
Rặng long não toả hương cay ngầy ngậy
Em đón anh về… Mặt trời vừa dậy
Trên chuyến đò sang… Ngày mới bắt đầu
Kỷ niệm trào lên từ ký ức thẳm sâu:
Nắm tay con dâu… Bầm ngập ngừng, thấp thỏm…
Bởi đất nước chưa hoàn toàn giải phóng
Cưới xong rồi các con lại chia tay…
Hòn đạn, mũi tên nào có biết tránh ai
Đường hành quân xa có tình em, nghĩa mẹ
Có giọt nắng chiều hong khô ngấn lệ
Sức mạnh tinh thần nâng bước những người đi
Cùng làm nên bao chiến thắng diệu kỳ
Khép lại một thời: Với những điều được, mất
Máu đã từng rơi… Lệ nhoà khoé mắt
Dải đất này hoa vẫn nở đón chào xuân
Dẫu bao lần nếm trải nỗi gian truân
Nhựa sống vẫn trường tồn vẫn không ngừng sinh sôi, nảy nở…
Bàn tay run run đón quà mừng thọ
Ngước mắt nhìn cụ ông đầm ấm, mặn mà
Nhớ những ngày gian khổ đã từng qua
Cụ bà nở nụ cười bên đàn con, cháu, chắt…
Hoa xuân gọi những bầy ong kiếm mật
Đàn chim tung tăng chở nắng mới qua cầu
Thấp thoáng trong sương một chiếc thuyền câu
Bảng lảng mái chèo nghiêng xuôi Hà Thạch
Khúc sông quê dệt mảng màu hổ phách
Đưa ta trở về hoài niệm ngày xưa:
Các bậc tiền nhân đã gồng nắng, đội mưa
Gạt nỗi đớn đau, điêu tàn, thảm khốc…
Nghĩa Mẹ sợi ngang, công Cha sợi dọc
Đan bức tranh thêu đằm thắm muôn mầu
Không thể nhạt phai, bền bỉ, dài lâu…
Trong tâm tưởng, trong hành trang cuộc sống
Dẫu đang ở những phương trời xa rộng
Ta vẫn nhớ về: Điểm tựa thân thương
Khẳng định niềm tin, đạo lý, luân thường
Quyện vào lời ru từ thuở xa xưa ấy
Dù chào đời ở nơi đâu cũng vậy
Khi đã từng về đây, ăn hạt gạo Làng Mè
Tắm nước dòng Thao, đội nắng trưa hè
Gồng vai đỡ đạn bom, sấm sét
Nhen ngọn lửa xua mưa phùn giá rét
Thành kính dâng hương trong lễ hội mùa xuân
Nếm trải thăng trầm, hạnh phúc, gian truân
Và từ đây ra đi khắp chân trời, góc biển…
Chào hỏi nhau bằng những lời thân thiết:
“Người làng Mè”… Son sắt niềm tin
Hãy cùng nâng niu và trân trọng, giữ gìn
Sao cho xứng: Danh hiệu khiêm nhường ấy
Nếu được tìm một nơi để gửi niềm tin cậy
Tôi chọn làng Mè! – Thị xã soi mình trên làn nước Thao Giang.
N.T.T
NGUYỄN THANH BÌNH
Thơ viết tuổi bảy mươi
Thơ tôi viết ở tuổi bảy mươi
Vẫn mong được những lời có cánh
Thơ tôi viết trong những ngày giãn cách
Vẫn mong người sống gần gũi Người ơi
Thơ tôi viết ở tuổi bảy mươi
Mong được an nhiên sau những ngày dịch giã
Thơ tôi viết trong những ngày vắng Bác
Vẫn mong mọi người sống có kỷ cương…
Thơ tôi gieo trên cánh đồng người
Đừng chắc lép với những mùa gặt hái
Thơ tôi viết như những lời trang trải
Như hương đồng, bờ bãi… có gì đâu
Tôi vẫn gieo trên thửa ruộng ban đầu
Bước thấp bước cao đồng sâu ruộng cạn
Mong có được những bông vàng hạt mẩy
Những mùa vàng mơ ước để hoan ca
Cuộc đời tôi từ ngày Bác đi xa
Học để sống, học để mà được viết
Dẫu biết rất nhiều nhưng chưa là tất cả
Bỗng một ngày cán bút nặng nghìn cân…
Tôi viết cho bạn đi xa, cho bạn ở gần
Cho lớp trẻ mai sau cần tiếp nối…
Thơ viết tuổi bảy mươi có phải là thơ lẫn
Với cánh cò cánh vạc ngả chiều hôm?
Rồi mai đây bầu trời sẽ cao hơn
Người bảy mươi có còn “xưa nay hiếm”
Thơ tôi viết cho bề trên, kẻ dưới
Người với người sống để Người hơn
Thơ tôi viết ở tuổi bảy mươi
Mong tìm được những lời cứu cánh
Viết về Bác có phải lời sau cuối?
Chẳng đức tin sao sống được trên đời!
N.T.B
NGUYỄN THẾ YÊN
Mưa phùn nhớ mẹ
Đông về mưa phùn giăng khắp ngả
làng xưa nhà mái lá, đường trơn
cái rét phong phanh thấu vào xương tủy
mẹ khoác áo tơi lập cập ra đồng
Đêm gió bấc phập phồng vách nứa
ủ trong lòng là những đứa con thơ
mẹ gồng lên ghìm cơn thắt buốt
các con say nồng trong giấc mơ hoang
Cán cuốc, cán cày mòn vẹt bởi sức cha
dáng mẹ hao gầy cho từng mùa lúa mẩy
mưa cứ mưa gió mùa đông cứ thổi
mẹ vẫn áo tơi nón lá xuống đồng
Những đứa trẻ co ro quanh bếp lửa
anh em chia nhau khoai nướng, ốc lùi
chỉ mong bữa cơm chiều có mẹ
đêm được hời ru trong êm ấm hơi người.
Các con lớn khôn, mẹ ngày còng xuống
vẫn ra đồng bước thấp bước cao
hứng lấy gió mưa cả đời vất vả
nay mẹ cuối trời mưa gió có về theo…
N.T.Y
Ngọc Khuê
Biển và thành phố tôi yêu
Tôi yêu biển
từ khi nghe chuyện
Lạc Long Quân rời núi về xuôi
Con cháu Người canh giữ biển khơi
Xây hạnh phúc trên từng đảo nhỏ…
Mấy ngàn năm
vượt qua bão tố
Giữ bình yên hải phận nước mình
Tôi yêu biển – Đường Hồ Chí Minh
Thời đánh Mỹ trở thành huyền thoại…
Biển Việt Nam
hàng ngàn hải lý
Những cảng tàu tấp nập vào ra
Yêu Hải Phòng rực rỡ cờ hoa
Giữa tháng năm thắm mầu phượng vỹ…
Ơi!… Thành phố
ngày đêm không nghỉ
Những công trình vươn tầm thế kỷ
Những đổi thay càng thêm yêu quý
Để Hải Phòng rạng rỡ mùa Xuân…!
N.K
NGUYỄN ĐÌNH PHÚC
Hát cùng chầu văn ở Đền Mẫu Âu Cơ
Đền Mẫu Âu Cơ sáng xuân nay mở hát
Điệu chầu văn thắm thiết vang ca
Trời cao xanh như ngày Mẹ về Trời
Dại lòng con ngây đứng
Hoe hoe mắt lá cửa Đền
Cây đa ngàn tuổi rung rinh múa
Sắc ngưỡng ùa, mùa cung kính, ngát hương
Nhớ ngày bay về Trời
Dải yếm Mẹ gửi lại
Lượn bay nhịp múa từng hồi
Thương các con yếm hóa vào lòng người
Để bây giờ bâng khuâng trong nhịp phách
Ẩn tan lời mê hoặc
Võng nguyệt cung đàn
Hồn hoang tiếng trống
Mắt cô đồng bừng nắng rừng sâu
Cõi người còn đó bể dâu
Ánh kiếm lóa hư vinh
Đồng lẻ tay xòe lả tả…
Âm dương ngỡ hòa trong khói linh
Mẹ ơi!
Điệu chầu văn hồn xứ sở
Hát vào sâu thẳm thấy trí người xưa
Hát vào ân đức đời thôi bơ vơ
Gõ vào tim con nhịp đời bỏng cháy
Trôi trôi nhạc tính về trời
Sông Hồng lên đồng hai bờ múa đôi
Dải yếm đào bay mãi…
Trời xanh đất Mẹ Âu Cơ.
N.Đ.P
LÊ QUANG VINH
Về Đền Hùng nhớ Bác Hồ
Con về Nghĩa Lĩnh sáng nay
Rưng rưng nhớ Bác một ngày năm xưa
Sân Đền, Bác cháu nghỉ trưa
Muối vừng, cơm nắm Bác chia mọi người
Bốn ngàn năm, đất nước tôi
Vua Hùng ngày ấy và Người hôm nay
Người dạy dân biết cấy cày
Người nâng niu những cao dày cha ông
Người lập nước, dựng non sông
Người lo theo bước tổ tông giữ gìn
Nắm cơm trưa, giữa bình yên
Mà như nguồn mạch nối liền xưa nay.
L.Q.V
ĐOÀN HẢI HƯNG
Bữa cơm ở Đền Hùng
Những bữa tiệc ở nhiều nơi trong những năm qua:
yến, mực, cá hồi, gà đồi, dê núi…
rượu Tây, rượu ta, bia hàng chục loại
ăn uống xong, nhiều mâm cỗ ế thừa
Tôi nhớ đến một bữa cơm trưa
ở Đền Hùng mấy chục năm về trước (*)
bữa cơm của Bác Hồ – bữa cơm của Chủ tịch nước
các đồng chí phục vụ đem từ Hà Nội lên:
cơm nắm và một ít thịt lợn kho mềm,
cho nhiều muối cùng vài miếng trứng hấp,
thêm món “đặc sản”: cà pháo ướp muối
lãnh đạo tỉnh và Trung ương cùng Bác ăn trưa
Sống thời nay, nỗi niềm xưa
nghẹn ngào, xúc động đến giờ chưa nguôi…
Đ.H.H
(*) Bữa cơm trưa ở Đền Hùng – Phú Thọ ngày 19 tháng 8 năm 1962.
NÔNG THỊ NGỌC HÒA
Chúng ta từng học Bác được bao nhiêu?
Tôi biết ông Ké Già trầm tĩnh
Vai áo chàm phai bạc gió biên cương
Cùng ấm lạnh, đói no với dân
Như người cha, người ông trong gia đình thân thuộc
Tôi biết có ông già râu cước
Chân đạp guồng chống hạn với nhân dân
Tôi biết có ông già tóc bạc
Vỗ đôi tay bắt nhịp hát kết đoàn
Ruộng đủ nước – cho mùa vui trĩu hạt
Tiếng cười vang rộn rã khắp muôn nhà
Tình đoàn kết sẽ làm nên sức mạnh
Đất nước mình vang dậy khúc hoan ca
Tôi biết Người giản dị như chân lý
Trong tim hằng tha thiết nhớ miền Nam
Không ham hư vinh, chẳng màng danh vọng
Có lợi cho Dân, Nước – Bác sẽ làm
Nhận hết khó khăn về mình
Thuận lợi nhường cho người khác
Bảy mươi chín mùa xuân tươi đẹp
Muôn đời gương sáng mãi còn ghi.
N.T.N.H
VI VĂN ĐỊNH
Gặp gỡ Cựu chiến binh Trường Sơn (*)
Chiến tranh đã lùi xa
Những người lính Trường Sơn trở về quê hương xứ sở
Họ trở về nơi tuổi thơ gắn bó
Tìm lại dấu xưa nơi gian khó tảo tần.
Đi tìm về hơi ấm tiếng ru ngân
Để nhớ mãi lời mẹ cha khi thơ dại
Những tháng năm xưa bồi hồi đọng mãi
Cùng tuổi thanh xuân gửi lại chốn chiến trường.
Những chiến sỹ Trường Sơn trở lại quê hương
Khi tóc bạc, mắt mờ, chân chậm
Dấu ấn đạn bom một thời xung trận
Gắn kết bên nhau tình nghĩa giữa đời thường.
Những người lính Trường Sơn trở lại quê hương
Khi qua ngưỡng “cổ lai hy thất thập”
Dù chỉ là lần đầu gặp mặt
Nhưng chẳng hiểu sao cứ day dứt bồi hồi
Những chiến sỹ Trường Sơn đồng đội của tôi
Những người lính “Cụ Hồ” năm xưa thời chống Mỹ
Dù chiến tranh lùi xa đã nửa già thế kỷ
Vẫn vẹn nguyên gần gũi thân thương.
V.V.Đ
